دکتر رضا فراشبندی رویکرد فلسفه در مدارس و سازمان ها ‪۲۹۸۰-۸۹۱X 5 1 2026 05 22 شناسایی و ارائه مدل طلاق عاطفی براساس اعتقادات معنوی زوجین ایرانی 244299 10.22034/esbam.2026.583201.1097 FA ماندانا بازیاری دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، تهران، ایران. Journal Article 2026 05 25 <strong><span lang="AR-SA">هدف</span><span dir="LTR">: </span><span lang="AR-SA"> </span></strong><span lang="AR-SA">پژوهش حاضر با هدف شناسایی و ارائه مدل تبیین طلاق عاطفی بر اساس اعتقادات معنوی زوجین ایرانی انجام شد.</span><span dir="LTR"> </span><strong><span lang="AR-SA">روش کار:</span></strong><span lang="AR-SA"> </span><span lang="AR-SA">روش تحقیق از نوع رویکرد آمیخته (کیفی</span><span lang="AR-SA">–</span><span lang="AR-SA">کمی) بود. در مرحله کیفی، </span><span lang="FA">۳۰</span><span lang="AR-SA"> مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با </span><span lang="FA">۱۵</span><span lang="AR-SA"> زوج متقاضی طلاق عاطفی انجام و با تحلیل محتوای توصیفی</span><span lang="AR-SA">–</span><span lang="AR-SA">استنتاجی، سه دسته اصلی اعتقادات معنوی (اعتقاد به خداوند، اهل بیت (ع) و خاندان) و سه الگوی رفتاری (تواضع‌محور، توبه‌محور، استغفارمحور) استخراج شد. در مرحله کمی، پرسشنامه</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="AR-SA">ای بر اساس یافته</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="AR-SA">های کیفی طراحی، با روش دلفی و مشارکت </span><span lang="FA">۱۰</span><span lang="AR-SA"> متخصص تأیید شد، و روی نمونه</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="AR-SA">ای تصادفی طبقه</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="AR-SA">بندی</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="AR-SA">شده از </span><span lang="FA">۲۰۰</span><span lang="AR-SA"> زوج (</span><span lang="FA">۴۰۰</span><span lang="AR-SA"> فرد) در تهران اجرا گردید. <strong>نتایج:</strong> تحلیل عوامل مرتبه دوم و مدل</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="AR-SA">سازی معادلات ساختاری</span><span dir="LTR"> (SEM) </span><span lang="AR-SA">نشان داد که مدل طلاق عاطفی بر اساس اعتقادات معنوی با شاخص</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="AR-SA">های برازش عالی</span><span dir="LTR"> (χ² = 166.75</span><span lang="AR-SA">، </span><span dir="LTR">df = 167</span><span lang="AR-SA">، </span><span dir="LTR">p = 0.49</span><span lang="AR-SA">، </span><span dir="LTR">RMSEA = 0.000) </span><span><span> </span><span lang="AR-SA">تأیید می</span></span><span dir="LTR">‌</span><span lang="AR-SA">شود. یافته</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="AR-SA">ها حاکی از آن است که معنویت در جامعه ایرانی به</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="AR-SA">عنوان یک سیستم تبیینی چندسطحی عمل می</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="AR-SA">کند و می</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="AR-SA">تواند هم به حفظ رابطه بی</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="AR-SA">معنی منجر شود و هم به تقویت صبر و تلاش برای اصلاح رابطه</span><span dir="LTR">. </span><span lang="AR-SA">نتیجه گیری</span><span dir="LTR">: </span><span lang="AR-SA">این پژوهش با تمرکز بر معنویت به</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="AR-SA">عنوان متغیر اصلی تبیینی، چارچوبی نوین برای درک و مداخله در پدیده طالق عاطفی در جوامع اسلامی ارائه می</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="AR-SA">دهد</span><span dir="LTR">.</span>