رویکرد فلسفه در مدارس و سازمان ها

رویکرد فلسفه در مدارس و سازمان ها

بررسی رابطه باورهای خودکارآمدی در ذهنیت فلسفی و تربیت اخلاقی معلمان مقطع ابتدایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه پیام نور، اراک، ایران.
2 استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
چکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر باورهای خودکارآمدی معلمان مقطع ابتدایی بر ذهنیت فلسفی و تربیت اخلاقی آنان انجام شد. روش کار: این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از نوع توصیفی-همبستگی است که رابطه بین متغیر مستقل (باورهای خودکارآمدی) و متغیر وابسته (شکل‌گیری ذهنیت فلسفی و تربیت اخلاقی) را می‌سنجد. جامعه آماری پژوهش شامل معلمان مدارس ابتدایی ناحیه یک اراک در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ بود که از میان آن‌ها ۳۰۹ نفر با روش نمونه‌گیری مرحله‌ای تصادفی انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ها از سه پرسشنامه استاندارد استفاده شد: پرسشنامه ذهنیت فلسفی اسمیت (۱۹۶۵) با ۴۲ سؤال و سه بعد جامعیت، تعمق و انعطاف‌پذیری، پرسشنامه تربیت اخلاقی عسکریان بیگدلی و همکاران (۱۳۹۷) با ۳۹ سؤال و پنج مولفه اخلاقی، و پرسشنامه خودکارآمدی شرر و مادوکس (۱۹۸۲) با ۱۷ سؤال و سه جنبه رفتار. تمامی پرسشنامه‌ها بر اساس طیف لیکرت پنج‌درجه‌ای نمره‌گذاری شدند. برای تحلیل داده‌ها، ابتدا نرمال بودن توزیع داده‌ها با آزمون کولموگروف–اسمیرنوف بررسی شد و سپس از رگرسیون خطی ساده برای آزمون فرضیه‌ها استفاده گردید. نتایج: نتایج نشان داد که باورهای خودکارآمدی معلمان تأثیر مثبت و معناداری بر ذهنیت فلسفی آنان دارد؛ به گونه‌ای که افزایش خودکارآمدی با ارتقای توانایی بازاندیشی و تحلیل فلسفی مسائل آموزشی همراه است. همچنین، باورهای خودکارآمدی تأثیر مثبت و معناداری بر تربیت اخلاقی معلمان دارد و افزایش آن موجب ارتقای رفتارهای اخلاقی و حرفه‌ای آنان در کلاس درس می‌شود. نتیجه گیری: یافته‌ها با پژوهش‌های داخلی و خارجی همسو بوده و نشان می‌دهد که توسعه خودکارآمدی معلمان می‌تواند نقش کلیدی در بهبود کیفیت تدریس، ارتقای رفتارهای اخلاقی و تقویت نگرش فلسفی آنان ایفا کند. بر اساس نتایج، پیشنهاد شده است که برنامه‌های آموزشی و توسعه حرفه‌ای معلمان بر افزایش خودکارآمدی، تقویت تفکر فلسفی و ارتقای رفتارهای اخلاقی متمرکز شوند.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 29 بهمن 1404
  • تاریخ بازنگری 25 اردیبهشت 1405
  • تاریخ پذیرش 01 خرداد 1405