هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی و ارائه مدل تبیینی طلاق عاطفی بر اساس اعتقادات معنوی زوجین ایرانی شد. روش کار: با استفاده از رویکرد توصیفی–کاربردی و ترکیبی (کیفی–کمی) بهره گرفت. در مرحله کیفی، ۳۰ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با ۱۵ زوج متقاضی طلاق عاطفی انجام و با تحلیل محتوای توصیفی–استنتاجی، سه دسته اصلی معتقدات معنوی (معتقدات به خداوند، به اهل بیت (ع)، و به پس‌ازدندوان) و سه الگوی رفتاری (تواضع‌محور، توبه‌محور، استغفارمحور) استخراج شد. در مرحله کمی، پرسشنامه‌ای بر اساس یافته‌های کیفی طراحی، با روش دلفی و مشارکت ۱۰ متخصص تأیید شد، و روی نمونه‌ای تصادفی طبقه‌بندی‌شده از ۲۰۰ زوج (۴۰۰ فرد) در تهران اجرا گردید. نتایج: تحلیل عوامل مرتبه دوم و مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) نشان داد که مدل طلاق عاطفی بر اساس اعتقادات معنوی با شاخص‌های برازش عالی (χ² = 166.75، df = 167، p = 0.49، RMSEA = 0.000) تأیید می‌شود. یافته‌ها حاکی از آن است که معنویت در جامعه ایرانی به‌عنوان یک سیستم تبیینی چندسطحی عمل می‌کند و می‌تواند هم به حفظ رابطه بی‌معنی منجر شود و هم به تقویت صبر و تلاش برای اصلاح رابطه. نتیجه گیری: این پژوهش با تمرکز بر معنویت به‌عنوان متغیر اصلی تبیینی، چارچوبی نوین برای درک و مداخله در پدیده طالق عاطفی در جوامع اسلامی ارائه می‌دهد.