کارشناس ارشد آموزش ریاضی دانشگاه شهید باهنر کرمان
10.22034/esbam.2026.595370.1104
چکیده
هدف:تبیین ارتباط سهگانه شطرنج، ریاضیات و عملکرد مغز و بررسی شواهد تجربی تأثیر شطرنج بر یادگیری ریاضی.روش: مرور نظاممند پژوهشهای داخلی و خارجی در بازه ۱۹۶۵ تا ۲۰۲۵ می باشد. یافتهها: شطرنج با درگیر کردن فرآیندهای حل مسئله، تفکر پیشنگر و بازداری پاسخ، حافظه کاری و تمرکز را تقویت میکند. از منظر علوم اعصاب شناختی، تمرین منظم شطرنج با تغییرات ساختاری در قشر پیشپیشانی و هیپوکامپ همراه است. آموزش شطرنج در دوره ابتدایی مهارت حل مسئله ریاضی را ۲۰-۳۰ درصد بهبود میبخشد و اضطراب ریاضی را کاهش میدهد.نتیجهگیری: با وجود پتانسیل بالای شطرنج، نظامهای آموزشی از جمله ایران با کمبود معلمان آموزشدیده و نبود برنامه درسی استاندارد مواجهاند. ارائه سه مدل پیادهسازی (فوقبرنامه، تلفیقی، جایگزینی) و پیشنهادهای سیاستی میتواند به ادغام هدفمند شطرنج در برنامه درسی ریاضی کمک کند. پژوهشهای آتی نیازمند کارآزماییهای تصادفیشده و دورههای پیگیری بلندمدت هستند.
شهرکی,ریحانه . (1405). شطرنج، ریاضی و مغز: مروری بر مکانیسمهای شناختی و عصبی و کاربردهای آن در تقویت یادگیری ریاضی دانشآموزان. (e250521). رویکرد فلسفه در مدارس و سازمان ها, (), e250521 doi: 10.22034/esbam.2026.595370.1104
MLA
شهرکی,ریحانه . "شطرنج، ریاضی و مغز: مروری بر مکانیسمهای شناختی و عصبی و کاربردهای آن در تقویت یادگیری ریاضی دانشآموزان" .e250521 , رویکرد فلسفه در مدارس و سازمان ها, , , 1405, e250521. doi: 10.22034/esbam.2026.595370.1104
HARVARD
شهرکی ریحانه . (1405). 'شطرنج، ریاضی و مغز: مروری بر مکانیسمهای شناختی و عصبی و کاربردهای آن در تقویت یادگیری ریاضی دانشآموزان', رویکرد فلسفه در مدارس و سازمان ها, (), e250521. doi: 10.22034/esbam.2026.595370.1104
CHICAGO
ریحانه شهرکی, "شطرنج، ریاضی و مغز: مروری بر مکانیسمهای شناختی و عصبی و کاربردهای آن در تقویت یادگیری ریاضی دانشآموزان," رویکرد فلسفه در مدارس و سازمان ها, (1405): e250521, doi: 10.22034/esbam.2026.595370.1104
VANCOUVER
شهرکی ریحانه . شطرنج، ریاضی و مغز: مروری بر مکانیسمهای شناختی و عصبی و کاربردهای آن در تقویت یادگیری ریاضی دانشآموزان. رویکرد فلسفه در مدارس و سازمان ها. 1405;():e250521. doi: 10.22034/esbam.2026.595370.1104
