هدف: بیش‌فعالی یکی از شایع‌ترین اختلالات رفتاری-رشدی در دانش‌آموزان دوره ابتدایی است که عملکرد تحصیلی، روابط اجتماعی و کیفیت زندگی آن‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد. هدف این پژوهش، شناسایی و تبیین جامع علل بیش‌فعالی در دانش‌آموزان ابتدایی با رویکرد فراترکیبی و کتابخانه‌ای بود. روش کار: روش تحقیق از نوع مطالعات اسنادی-مروری سیستماتیک بوده و داده‌ها از طریق فیش‌برداری سیستماتیک از مقالات علمی داخلی و خارجی، کتاب‌های مرجع و اسناد معتبر مرتبط (بیش از ۵۰ منبع، پس از غربالگری ۱۵ منبع اصلی) گردآوری شد. جامعه آماری شامل کلیه پژوهش‌های منتشرشده مرتبط با موضوع در بازه زمانی ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۴ (داخلی) و ۲۰۲۵-۲۰۲۶ (خارجی) بود و نمونه‌گیری هدفمند انجام گرفت. ابزار گردآوری اطلاعات فیش‌برداری کیفی با دسته‌بندی موضوعی (زیستی، محیطی، آموزشی، روان‌شناختی، اجتماعی-فرهنگی) و تحلیل محتوای کیفی بدون آمار توصیفی بود. نرم‌افزار خاصی برای تحلیل آماری استفاده نشد و فرآیند به صورت کیفی- تفسیری انجام پذیرفت. نتایج: نتایج نشان داد بیش‌فعالی پدیده‌ای چندعاملی است که تعامل عوامل زیستی (پایه حساسیت عصبی)، محیطی- خانوادگی (تشدیدکننده)، آموزشی- مدرسه‌ای (زمینه بروز)، روان‌شناختی-شناختی (پایدارکننده) و اجتماعی- فرهنگی (برچسب‌زننده) آن را شکل می‌دهد. نتیجه‌گیری کلی حاکی است که شناخت جامع این علل چندلایه، مبنایی برای طراحی مداخلات زودهنگام، آموزش والدین و معلمان، بازنگری ساختار کلاس و سیاست‌گذاری آموزشی فراگیر فراهم می‌آورد تا کودکان بیش‌فعال از حاشیه به مرکز یادگیری بازگردند. نتیجه‌گیری: نتایج کلی نشان می‌دهد که بیش‌فعالی در دانش‌آموزان ابتدایی نتیجه تعامل عوامل ژنتیکی، عصبی، روان‌شناختی و محیطی است. مدیریت مؤثر آن نیازمند رویکردی چندبعدی شامل آموزش والدین، مداخلات مدرسه‌محور و در صورت لزوم درمان تخصصی است.